ยารักษาโรคท้องร่วง
 

 
 

ตำรับที่ 1

  ตัวยา : เปลือกแค เปลือกประดู่ เปลือกต้นจิก สีเสียด
  วิธีปรุงยา : ต้มตัวยาข้างต้นรวมกัน ทิ้งไว้ให้เย็น
 

วิธีการใช้ :  กรอกให้สัตว์กินจนกว่าอาการท้องร่วงจะทุเลา

   
 

ตำรับที่ 2

  ตัวยา : ผักแพงพวย เกลือ
  วิธีปรุงยา : โขลกผักแพงพวย 2 กำมือ ใส่เกลือ และน้ำเล็กน้อย
  วิธีการใช้ : กรอกให้สัตว์กินวันละ 2-3 ครั้ง หรือมากกว่านี้ตามอาการ
 

 

 

ตำรับที่ 3

  ตัวยา : ไพล กระชาย กระทือ เกลือ น้ำปูนใส
  วิธีปรุงยา : โขลกไพล กระชาย กระทือ เข้าด้วยกัน เติมเกลือเล็กน้อยพอมีรสเค็ม แล้วใส่น้ำปูนใสพอเป็นกระสาย
  วิธีการใช้ : กรอกให้สัตว์กิน ตัวยานี้เหมาะสำหรับสัตว์ที่ถ่ายเป็นมูกเลือด
   
 

ตำรับที่ 4

  ตัวยา : เปลือกต้นมะขาม กระทือ หญ้าตูดหมูตูดหมา น้ำซาวข้าว
  วิธีปรุงยา : ย่างเปลือกต้นมะขาม 5 กรัม แล้วบดรวมกับ กระทือ หญ้าดูดหมูตูดหมาอย่างละ 5 กรัม ผสมกับน้ำซาวข้าว ปั้นเป็นลูกกลอนขนาดเท่าหัวแม่มือ
  วิธีการใช้ : ให้สัตว์กินวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น
   
 

ตำรับที่ 5

  ตัวยา : ใบฝรั่ง หรือใบกระท้อน
  วิธีปรุงยา : โขลกใบฝรั่งหรือใบกระท้อนให้ละเอียด แล้วละลายน้ำ กรอกให้สัตว์กิน
  วิธีการใช้ : ให้สัตว์กินใบฝรั่งหรือใบกระท้อนสด (ใบอ่อนก็ได้) ขนาด 3-4 กำมือ วันละ 2-3 เวลาจนกว่าจะหายท้องร่วง ตำรับยานี้เคยใช้ได้ผลกับสุกรมาแล้ว
   
  หมายเหตุ : เกษตรกรไทยรู้จักการใช้สมุนไพรรักษาอาการเจ็บป่วยของวัวควายมาเป็นเวลานานแล้ว ก่อนที่จะมียาแผนปัจจุบันเข้ามาใช้กันอย่างแพร่หลาย ศาสตราจารย์ประสบ บูรณมานัส อดีตหัวหน้าภาควิชาเภสัชวิทยา คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และคณะได้ทำการศึกษา และวิจัยสมุนไพรที่เป็นยาไทยพื้นเมืองที่ชาวบ้านใช้รักษาวัวควายได้ผลดีมาแล้ว และได้รวบรวมตำรับยาไว้ และมีตัวยาบางชนิดที่น่าสนใจ และสมควรจะเผยแพร่ให้แก่ผู้สนใจ ณ ที่นี้
                    การรักษาสัตว์ป่าด้วยสมุนไพรแผนโบราณเหล่านี้ หากรักษาไประยะหนึ่งแล้ว อาการป่วยของสัตว์ยังไม่ทุเลาขึ้นควรปรึกษาสัตวแพทย์ ผู้สนใจสามารถติดต่อขอข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วท.) โทร. 0-2579-1121-30 โทรสาร 0-2561-4771 เว็บไซต์ http://www.tistr.or.th
ที่มา: จากหนังสือเทคโนโลยีสำหรับชนบท สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วท.) มิถุนายน 2544