โคแดงน่าน

ชื่อท้องถิ่น: โคแดงน่าน
ชื่อสามัญ: โคแดงน่าน
ชื่อวิทยาศาสตร์:Bos indicus
ถิ่นกำเนิดและแหล่งที่เลี้ยง:

         โคแดงน่านเป็นโคพันธุ์พื้นเมืองที่มีการเลี้ยงกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ โดยจะเลี้ยงแบบโคฝูงปล่อยป่า ซึ่งในฤดูฝนเป็นฤดูที่มีการเพาะปลูกเกษตรกรจะไล่ต้อนโคไปเลี้ยงบนภูเขา ซึ่งได้กั้นพื้นที่โดยใช้ไม้ไผ่ หรือไม้ลูกเหล่าทำเป็นรั้วกันไม่ให้โคออกไปยังพื้นที่ทำกิน ซึ่งกินบริเวณพื้นที่ภูเขา ประมาณ  2–3 ลูก เป็นพื้นที่ปล่อยเลี้ยงโค ซึ่งเจ้าของจะขึ้นไปดูโคเว้นระยะห่าง  3 – 5 วันต่อครั้ง ทั้งนี้โคแดงเมืองน่านเป็นโคที่หากินเก่งและต่อสู้กับธรรมชาติเพื่อความอยู่รอด หากินพืชได้หลากหลายชนิดโดยไม่เลือก เช่น หญ้าคา หญ้าเพ็ค ใบไม้ เถาวัลย์ หรือผลไม้ป่าต่างๆ ที่มีตามฤดูกาล เป็นต้น  รวมทั้งต้องต่อสู้กับภัยจากศัตรูธรรมชาติ เช่น เสือ หมาป่า จึงทำให้มีนิสัยค่อน
ข้างดุ ปราดเปรียว กระโดดได้สูงเมื่อตกใจ มีการรวมฝูงเมื่อมีศัตรู นอกจากนี้โคแดงเมืองน่านยังมีลักษณะจำเพาะคือ จะจำฝูงได้แม่นยำ โคแดงเมืองน่านเป็นโคที่แข็งแรง อดทนต่อสู้กับสภาพอากาศได้ทุกฤดู ทนต่อโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ และพยาธิภายนอกที่ชุกชุมในป่าเขตร้อน
ชื้นได้ดี สามารถอยู่กับสภาพแวดล้อมที่เป็นเขาสูงชัน สมัยก่อนเป็นสัตว์ที่ใช้ต่างสัมภาระการเดินทางเท้าในป่าเขารองมาจากม้าต่าง ใช้ลากเทียมเกวียนและใช้ในงานพิธีเทศกาลสำคัญและเป็นอาหารโปรตีน
        ปัจจุบันโคแดงเมืองน่านมีเหลือน้อยลงและหาพันธุ์ได้ยาก และไม่มีการใช้ประโยชน์จากการต่าง ลากจูงเทียมเกวียน  รวมทั้งพื้นที่การเลี้ยงลดลง จึงทำให้เกษตรกรจำหน่ายโคยกฝูง หรือยกเลิกการ
เลี้ยง จะเหลือก็เพียงบางรายเท่านั้น  จึงควรมีการรวบรวม คัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ และวางแผนการผสมพันธุ์ในการรักษาสายพันธุ์โคแดงเมืองน่านต่อไป

ลักษณะประจำพันธู์สัตว์:       โคแดงเมืองน่านเป็นโคที่มีขนสั้นเกรียน สีขนน้ำตาลหรือน้ำตาลแกรมแดง , เขาสีน้ำตาล
ปลายเขาโค้งแหลม , กีบเท้าโค้งมนสีน้ำตาลถึงน้ำตาลเข้ม , จมูก รูจมูกชุ่มมีสีน้ำตาลถึงน้ำตาลเข้ม ,
หาง และโคนหางยาวเรียวต่ำกว่าข้อขามีฟู่หางสีน้ำตาลใช้ปัดไล่แมลง , หู ใบหูเล็กกางป้องออกด้านข้าง  สามารถให้ลูกได้ทุกปี เลี้ยงลูกเก่ง ตัวผู้มีขนาดลูกอัณฑะโต แข็งแรง และผสมพันธุ์เก่ง
- เพศผู้  โตเต็มที่อายุ 3-4 ปี  น้ำหนักประมาณ  300 – 400 กิโลกรัม 
- เพศเมีย โตเต็มที่อายุ 3-4 ปี  น้ำหนักประมาณ  250 – 300 กิโลกรัม
ลักษณะสำคัญทางเศรษฐกิจ:

- โคแดงเมืองน่านสามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้ดีและหากินเก่งในพื้นที่สูงชัน สามารถใช้ประโยชน์จากพืชอาหารคุณภาพต่ำได้ดี  มีร่างกายแข็งแรง มีภูมิต้านทานโรคสูง ทนต่อสภาพภูมิอากาศ เอาตัวรอดได้ดี โคแดงเมืองน่านเป็นโคเนื้อที่น่าสนใจ เพราะจุดเด่นของเนื้อคือ เป็นโคอินทรีย์ เนื้อบริสุทธิ์ปลอดสารเคมี ใช้สมุนไพรในการรักษาพยาบาล จึงเป็นโคที่ได้รับความนิยมบริโภคของชาวน่านเป็นอย่างมาก เนื่องจากขนาดของตัวโคที่ไม่ใหญ่เกินไป จึงทำให้ราคาซื้อขายไม่แพง ชิ้นส่วนเนื้อที่นิยมบริโภคมากที่สูดคือ ส่วนของบริเวณหน้าอก หรือที่เรียกกันว่า “เสือร้องให้” ทั้งนี้โคแดงเมืองน่านมีการเลี้ยงแบบไล่ขึ้นไปเลี้ยงภูเขาและโคเดินขึ้นลงตามทางลาดชันบ่อยๆ จึงทำให้บริเวณส่วนของเนื้อเสือร้องให้มีขนาดโตกว่าโคพื้นเมืองภาคอื่นๆ

ลักษณะอื่นๆ: -
ลักษณะเด่นพิเศษ: -
จำนวนประชากร:  
แหล่งที่เลี้ยงปัจจุบัน:  
การนำไปใช้ประโยชน์:

- เพื่อการบริโภค
- สามารถเพิ่มรายได้ของครอบครัว
- เป็นอาชีพเสริมของเกษตรกร

งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง:  
การนำเข้า-ส่งออก:  
ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง:

 

หน่วยงานที่ขอขึ้นทะเบียน: ปศุสัตว์จังหวัดน่าน
ขอขึ้นทะเบียน: พันธุ์สัตว์พื้นเมืองประจำถิ่น
วันที่แจ้งความจำนง: -
ดาวน์โหลด:
สถานะการตรวจสอบ: ประกาศขึ้นทะเบียนพันธุ์สัตว์พื้นเมืองไทยประจำถิ่น

รูปภาพ:



 

 

 

 


ลักษณะของโคแดงเมืองน่าน