กวางรูซ่า


 

กวางรูซ่า

           ลักษณะโดยทั่วไป เป็นกวางขนาดกลาง ลำตัวมีสีน้ำตาลเหลือง-น้ำตาลเทา เพศเมียจะมีสีอ่อนกว่าเพศผู้ สายพันธุ์ชวารูซ่า น้ำหนักโตเต็มที่ เพศผู้ 120-160 กก. เพศเมีย 65-90  กก. สายพันธุ์โมลัคกันรูซ่า น้ำหนักโตเต็มที่ เพศผู้  80-100 กก.  เพศเมีย 50-60  กก.
          อุปนิสัย   ชอบอยู่เป็นฝูง นิสัยค่อนข้างตื่นตกใจง่าย โดยเฉพาะพ่อ-แม่พันธุ์ที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ เมื่อตกใจจะวิ่งหนีและสามารถกระโดดได้สูงมาก ประมาณ 2 เมตร กวางเพศผู้ในช่วงที่เขาแข็งจะแสดงอาการดุร้าย หวงตัวเมีย จะไม่ให้ตัวผู้ตัวอื่นเข้าใกล้ และจะแย่งชิงตัวเมียโดยไล่ขวิดกันจนกว่าอีกตัวหนึ่งจะยอมแพ้และวิ่งหนีไปเอง ซึ่งบางครั้งจะขวิดกันจนขาหัก อาจถึงตายได้  กวางที่จับแยกจากแม่มาเลี้ยงตั้งแต่เล็กอายุไม่เกิน 2 เดือน
ค่อนข้างเชื่องและคุ้นเคยกับคนเลี้ยงทั้งเพศผู้และเพศเมียสามารถปล่อยออกมา เดินเล่นกับคนได้ เมื่อถึงระยะที่เขาแข็งกวางเพศผู้ที่คุ้นเคยกับคนจะดุมาก จะแสดงอาการ  เดินเข้าหาแบบช้า ๆ ขนที่คอจะตั้งชัน ร่องที่ใต้ตาจะเปิดออก ทำริมฝีปากม้วน ฉี่เป็นวงใส่ตัวเอง กระทืบเท้าและทุ่มตัวเข้าใส่ พร้อมที่จะขวิดเมื่อคนเข้าใกล้
ในลูกกวางที่จับมาเลี้ยงตั้งแต่เล็กอายุไม่เกิน 1 สัปดาห์ ส่วนใหญ่จะดูดขวดนมได้เองและกินเก่งมาก กวางอายุ 1-2 เดือนสามารถกินได้ถึง 1,200-1,400 มิลลิลิตร/ตัว/วัน  แต่ถ้าจับเมื่ออายุเกิน 1 เดือนไปแล้ว จะสอนให้ดูดขวดนมยากมากและบางครั้งไม่ยอมกินนม จนต้องมีการบังคับให้กิน ถ้าจับมาขังคอกเพียงตัวเดียวจะวิ่งชนรอบคอกทำให้ได้รับบาดเจ็บ ลูกกวางจะป่วยและตายได้ จะต้องจับมาพร้อม ๆ กันหลาย ๆ ตัวเพื่อไม่ให้ลูกกวางตื่นมากนัก ช่วยลดการบาดเจ็บและตายลงได้
                  ปัญหาและอุปสรรคที่พบในการเลี้ยงกวางรูซ่า  เนื่องจากกวางรูซ่าตื่นตกใจง่ายและกระโดดได้สูง ซึ่งการจัดการต่าง ๆ จะทำค่อนข้างลำบากเช่น การไล่ต้อนฝูงเพื่อทำเบอร์สัตว์ การรักษาพยาบาลและตัดเขาอ่อน  วิธีการคือต้องไล่มาทั้งฝูงในช่วงอากาศเย็นเท่านั้นมิฉะนั้นจะเกิดการสูญ เสียมาก